Việt Nam sẽ từng bước xây dựng một hệ thống cấp cứu ngoại viện thống nhất, hiện đại và có khả năng kết nối giữa các lực lượng liên quan. Theo Đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030” được phê duyệt tại Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 10/8/2026, nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện toàn quốc sẽ được hoàn thành trong năm 2026 và chính thức đưa vào vận hành từ năm 2027.
Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng tiếp cận cấp cứu của người dân, rút ngắn thời gian xử trí trong những tình huống khẩn cấp và tăng cường sự phối hợp giữa ngành Y tế với Công an, Quân đội, lực lượng phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và chính quyền địa phương.
Mục tiêu xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện đồng bộ
Đề án được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026-2030, áp dụng đối với các đơn vị tham gia hoạt động cấp cứu ngoại viện ở Trung ương và địa phương, bao gồm cả cơ sở công lập, ngoài công lập cũng như các lực lượng tham gia tiếp nhận thông tin, điều phối, vận chuyển và xử trí cấp cứu. Các bộ, ngành liên quan cùng UBND các tỉnh, thành phố cũng thuộc phạm vi thực hiện.
Mục tiêu tổng quát là hình thành hệ thống cấp cứu ngoại viện đồng bộ, chuyên nghiệp và hiện đại, bảo đảm người bệnh được tiếp nhận, xử lý và điều phối cấp cứu trong thời gian phù hợp. Việc tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ cấp cứu được kỳ vọng góp phần hạn chế tử vong, thương tật và các hậu quả nghiêm trọng do tai nạn, chấn thương hoặc những tình trạng cấp cứu khác.
Đề án cũng xác định cấp cứu ngoại viện là một bộ phận quan trọng của hệ thống y tế, cần được phát triển đồng bộ với mạng lưới khám bệnh, chữa bệnh, hướng tới mô hình gần dân, thống nhất và liên thông trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, khả năng tiếp cận cấp cứu tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, khu vực đặc biệt khó khăn cũng như trong thiên tai, thảm họa và các sự cố có nhiều người bị nạn được chú trọng.
Những mục tiêu quan trọng đến năm 2030
1. 100% tỉnh, thành phố có mạng lưới cấp cứu ngoại viện
Đến năm 2030, toàn bộ các tỉnh, thành phố phải triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu cấp cứu của từng địa phương.
Điều này có nghĩa hệ thống không chỉ được xây dựng ở những địa phương có trung tâm cấp cứu lớn mà phải từng bước hình thành mạng lưới phù hợp với đặc điểm dân cư, địa bàn và nhu cầu cấp cứu của từng tỉnh, thành phố.
2. Tăng cường phối hợp giữa nhiều lực lượng khi xảy ra sự cố
Một yêu cầu quan trọng khác là 100% tỉnh, thành phố phải xây dựng và triển khai quy chế phối hợp liên ngành.
Các lực lượng gồm:
- Y tế;
- Công an;
- Quân đội;
- Phòng cháy, chữa cháy;
- Cứu nạn, cứu hộ;
- Chính quyền địa phương.
Sự phối hợp sẽ bao phủ toàn bộ chuỗi xử lý một tình huống khẩn cấp, từ tiếp nhận thông tin, điều phối lực lượng, tiếp cận hiện trường, sơ cứu, cấp cứu, vận chuyển cho đến bàn giao người bệnh cho cơ sở điều trị.
3. Hoàn thành nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện trong năm 2026
Một điểm đáng chú ý của Đề án là việc xây dựng Nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện toàn quốc.
Nền tảng này được yêu cầu hoàn thành trong năm 2026 và đưa vào vận hành từ năm 2027. Hệ thống sẽ hỗ trợ kết nối, liên thông dữ liệu và phối hợp với nền tảng tích hợp các số dịch vụ khẩn cấp 113, 114 và 115 do Bộ Công an xây dựng.
Việc số hóa hoạt động cấp cứu được kỳ vọng giúp quá trình tiếp nhận thông tin và điều phối lực lượng diễn ra thống nhất hơn, đồng thời hỗ trợ rút ngắn thời gian từ khi người dân gọi cấp cứu đến khi lực lượng cấp cứu tiếp cận hiện trường.
Phát triển nhân lực cấp cứu ngay từ tuyến cơ sở
Đề án không chỉ tập trung vào xe cứu thương hay công nghệ mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của đội ngũ y tế và cộng đồng.
Ít nhất 75% nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã được đào tạo
Đến năm 2030, tối thiểu 75% nhân viên y tế tại Trạm Y tế cấp xã phải được đào tạo, tập huấn về cấp cứu ngoại viện.
Đây là một mục tiêu nhằm nâng cao khả năng xử trí ban đầu ngay tại tuyến gần người dân, đặc biệt trong những tình huống mà xe cấp cứu hoặc lực lượng chuyên trách chưa thể có mặt ngay lập tức.
Phổ cập kiến thức sơ cứu cho ít nhất 3% dân số
Đề án đặt mục tiêu đưa kiến thức về sơ cứu và cấp cứu ban đầu đến tối thiểu 3% dân số.
Trong số này, ít nhất 1% dân số sẽ được đào tạo thực hành kỹ năng sơ cứu, cấp cứu ban đầu.
Như vậy, định hướng không chỉ xây dựng một hệ thống chuyên môn dành cho nhân viên y tế mà còn từng bước hình thành mạng lưới người dân có kiến thức và kỹ năng hỗ trợ trong những phút đầu tiên của tình huống khẩn cấp.
Tăng số lượng xe cứu thương đạt chuẩn
Đến năm 2030, hệ thống cấp cứu ngoại viện hướng tới việc đầu tư và đưa vào sử dụng tối thiểu 1 xe cứu thương đạt chuẩn trên 100.000 dân.
Mục tiêu này nhằm bổ sung phương tiện phục vụ cấp cứu, vận chuyển người bệnh và nâng cao khả năng đáp ứng của mạng lưới, nhất là tại những địa bàn còn hạn chế về phương tiện cấp cứu chuyên dụng.
Rút ngắn thời gian xe cấp cứu xuất phát
Một trong những chỉ tiêu đáng chú ý nhất là yêu cầu đối với các trường hợp cấp cứu nguy kịch.
Đề án đặt mục tiêu thời gian xuất xe cứu thương không quá 5 phút kể từ khi có quyết định điều xe.
Đây là chỉ tiêu có ý nghĩa đặc biệt trong cấp cứu, bởi việc giảm thời gian chờ đợi có thể giúp người bệnh được tiếp cận hỗ trợ y tế sớm hơn.
100% cuộc gọi cấp cứu được tiếp nhận và điều phối
Đến năm 2030, mục tiêu được đặt ra là 100% cuộc gọi cấp cứu được tiếp nhận, đồng thời người gọi được hỗ trợ tư vấn và thực hiện điều phối cấp cứu phù hợp với tình trạng của người bệnh cũng như yêu cầu thực tế.
Điều này cho thấy hệ thống cấp cứu trong tương lai không chỉ chú trọng việc đưa xe đến hiện trường mà còn đặt trọng tâm vào cả quá trình tiếp nhận thông tin → tư vấn → phân loại → điều phối → tiếp cận → vận chuyển → bàn giao.
Tăng cường kết nối trước khi đưa người bệnh đến cơ sở điều trị
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% số cuộc vận chuyển người bệnh được kết nối và phối hợp trước với cơ sở tiếp nhận điều trị.
Việc thông tin trước cho cơ sở tiếp nhận giúp bệnh viện có thêm thời gian chuẩn bị nhân lực, khu vực tiếp nhận và các điều kiện cần thiết, qua đó tạo sự liên tục giữa giai đoạn cấp cứu ngoài bệnh viện và điều trị tại cơ sở y tế.
Bảo đảm an toàn trong quá trình cấp cứu ngoại viện
Bên cạnh tốc độ, Đề án cũng đặt yêu cầu về chất lượng và an toàn.
Mục tiêu đến năm 2030 là 95% số cuộc cấp cứu ngoại viện được vận hành an toàn và tuân thủ quy trình chuyên môn.
Như vậy, việc triển khai nhanh không phải là mục tiêu duy nhất. Hoạt động cấp cứu còn phải bảo đảm đúng quy trình chuyên môn, an toàn cho người bệnh và phù hợp với các tiêu chuẩn được quy định.
Hoàn thiện cơ chế, chính sách cho cấp cứu ngoại viện
Để hệ thống hoạt động lâu dài, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định về:
- tổ chức hệ thống cấp cứu ngoại viện;
- nhân lực;
- phương tiện;
- trang thiết bị;
- quy trình chuyên môn;
- tiêu chuẩn chất lượng;
- phối hợp giữa các lực lượng;
- chia sẻ và khai thác dữ liệu;
- cơ chế đầu tư;
- cơ chế tài chính cho hoạt động cấp cứu ngoại viện.
Đề án cũng đặt ra việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung những quy định liên quan đến cấp cứu ngoại viện tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP và xây dựng các hướng dẫn chuyên môn cần thiết.
Một nội dung đáng chú ý là nghiên cứu cơ chế để Quỹ bảo hiểm y tế từng bước chi trả dịch vụ cấp cứu ngoại viện, phù hợp với lộ trình tăng mức đóng và khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm y tế.
Chuẩn hóa đào tạo cấp cứu ngoại viện
Nguồn nhân lực chuyên môn cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đề án.
Bộ Y tế phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng chương trình đào tạo chuẩn hóa năng lực cấp cứu ngoại viện cho nhân viên y tế, đồng thời xây dựng chương trình về cấp cứu ngoại viện, sơ cứu và cấp cứu ban đầu dành cho cộng đồng. Nội dung này dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2027.
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiệm vụ xây dựng danh mục ngành đào tạo cấp cứu viên ngoại viện trình độ cao đẳng và đại học, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2027.
Đề án cũng đặt ra việc bổ sung vị trí việc làm dành cho nhân viên y tế và cấp cứu viên ngoại viện, đồng thời tổ chức đào tạo, tập huấn thường xuyên cho nhiều nhóm lực lượng như nhân viên y tế, công an, quân đội, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, lái xe, giáo viên, tình nguyện viên và các lực lượng có liên quan.
Một hệ thống cấp cứu được kết nối từ cộng đồng đến bệnh viện
Nhìn tổng thể, Đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 không chỉ đơn thuần là tăng số lượng xe cứu thương. Đây là kế hoạch tổ chức lại hoạt động cấp cứu theo hướng liên thông giữa con người, phương tiện, công nghệ, dữ liệu và các lực lượng chức năng.
Khi người dân phát sinh tình huống khẩn cấp, hệ thống hướng tới việc tiếp nhận thông tin nhanh, tư vấn ban đầu, xác định nhu cầu, điều phối lực lượng, đưa phương tiện đến hiện trường, thực hiện sơ cứu/cấp cứu, vận chuyển và kết nối trước với cơ sở tiếp nhận điều trị.
Định hướng này nhằm hạn chế tình trạng các khâu hoạt động rời rạc, đồng thời tận dụng tốt hơn “thời gian vàng” trong cấp cứu.
Tóm tắt các chỉ tiêu chính đến năm 2030
| Chỉ tiêu | Mục tiêu |
|---|---|
| Tỉnh, thành phố triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện | 100% |
| Tỉnh, thành phố có quy chế phối hợp liên ngành | 100% |
| Nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện | Hoàn thành 2026, vận hành từ 2027 |
| Nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã được đào tạo | ≥75% |
| Dân số được phổ cập kiến thức sơ cứu, cấp cứu ban đầu | ≥3% |
| Dân số được đào tạo thực hành kỹ năng sơ cứu | ≥1% |
| Xe cứu thương đạt chuẩn | ≥1 xe/100.000 dân |
| Thời gian xuất xe đối với cấp cứu nguy kịch | ≤5 phút |
| Cuộc gọi cấp cứu được tiếp nhận, tư vấn, điều phối | 100% |
| Cuộc vận chuyển có kết nối với cơ sở tiếp nhận trước khi chuyển | ≥95% |
| Cuộc cấp cứu ngoại viện an toàn, tuân thủ quy trình chuyên môn | ≥95% |
Các con số trên cũng chính là những nội dung nổi bật được thể hiện trong infographic bạn gửi.
Ý nghĩa đối với người dân
Nếu được triển khai đúng tiến độ, hệ thống mới sẽ hướng tới việc giúp người dân dễ tiếp cận cấp cứu hơn, được điều phối nhanh hơn và có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa lực lượng cấp cứu tại hiện trường với bệnh viện tiếp nhận.
Đặc biệt, việc đưa nền tảng quản lý cấp cứu ngoại viện toàn quốc vào vận hành từ năm 2027 sẽ tạo nền tảng cho việc quản lý và điều phối dựa trên dữ liệu, đồng thời kết nối hoạt động cấp cứu với hệ thống các số khẩn cấp 113, 114 và 115.
Cơ sở pháp lý: Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030”. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.