Sốt siêu vi là tình trạng sốt do nhiễm virus, thường gặp trong các bệnh nhiễm virus đường hô hấp hoặc một số bệnh nhiễm virus khác. Phần lớn trường hợp có diễn biến nhẹ, cơ thể có thể tự kiểm soát và loại bỏ virus mà không cần sử dụng thuốc kháng virus đặc hiệu.
Vì vậy, điều trị sốt siêu vi chủ yếu tập trung vào kiểm soát thân nhiệt, giảm các triệu chứng đi kèm, đảm bảo đủ nước và dinh dưỡng, đồng thời theo dõi để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Sốt siêu vi có tự khỏi không?
Trong đa số trường hợp, sốt siêu vi có thể tự thuyên giảm khi hệ miễn dịch kiểm soát được tác nhân gây bệnh. Hiện không có một loại thuốc đặc hiệu áp dụng cho tất cả các trường hợp sốt do virus.
Ở những trường hợp thông thường, triệu chứng thường cải thiện dần trong vài ngày và có thể hết sau khoảng 5–7 ngày. Tuy nhiên, thời gian hồi phục không hoàn toàn giống nhau ở mỗi người và phụ thuộc vào loại virus, tuổi, tình trạng miễn dịch cũng như bệnh lý đi kèm.
Một số triệu chứng như ho, mệt mỏi hoặc cảm giác suy nhược có thể kéo dài hơn thời gian hết sốt.
Do đó, nếu sốt kéo dài, tái diễn hoặc tình trạng toàn thân không cải thiện, người bệnh cần được khám để xác định nguyên nhân thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà.
Điều trị sốt siêu vi như thế nào?
1. Hạ sốt và giảm cảm giác khó chịu
Không phải trường hợp sốt nào cũng cần dùng thuốc hạ sốt. Mục tiêu của thuốc hạ sốt chủ yếu là giúp người bệnh giảm khó chịu và kiểm soát tình trạng sốt cao.
Paracetamol là thuốc thường được sử dụng để hạ sốt, giảm đau khi có chỉ định phù hợp. Ở trẻ em, liều thuốc cần được tính theo cân nặng và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc thông tin sử dụng của chế phẩm.
Không tự ý tăng liều hoặc dùng thuốc với khoảng cách quá ngắn. Đặc biệt, cần kiểm tra thành phần của các thuốc cảm cúm đang sử dụng để tránh vô tình dùng nhiều chế phẩm cùng chứa paracetamol, làm tăng nguy cơ quá liều và tổn thương gan.
Khi sốt, người bệnh có thể mặc quần áo thoáng, nghỉ ngơi ở nơi thông khí tốt. Có thể lau người bằng nước ấm khi cần để tạo cảm giác dễ chịu; không nên sử dụng nước lạnh hoặc các phương pháp làm lạnh đột ngột.
2. Bổ sung đủ nước và điện giải
Sốt làm tăng lượng nước mất qua da và đường hô hấp, đặc biệt khi người bệnh ra nhiều mồ hôi, nôn ói hoặc tiêu chảy.
Người bệnh nên uống nước thường xuyên với lượng phù hợp. Có thể sử dụng nước lọc, nước canh, nước trái cây hoặc dung dịch bù nước và điện giải khi có chỉ định phù hợp.
Nếu người bệnh nôn nhiều, tiêu chảy hoặc không thể uống đủ nước, nguy cơ mất nước sẽ cao hơn và cần được theo dõi sát.
3. Đảm bảo dinh dưỡng và nghỉ ngơi
Trong thời gian mắc bệnh, nên ưu tiên các loại thực phẩm mềm, dễ tiêu và phù hợp với khả năng ăn uống của người bệnh như cháo, súp, canh, trứng, thịt, cá hoặc các thực phẩm giàu dinh dưỡng khác.
Không nhất thiết phải ép người bệnh ăn nhiều trong một lần. Có thể chia thành nhiều bữa nhỏ, đồng thời duy trì lượng nước đầy đủ.
Người bệnh nên nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và hạn chế hoạt động gắng sức cho đến khi tình trạng sức khỏe cải thiện.
4. Có cần dùng kháng sinh không?
Thông thường không.
Kháng sinh có tác dụng đối với vi khuẩn, không có tác dụng tiêu diệt virus gây sốt siêu vi. Vì vậy, tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa xác định có nhiễm khuẩn có thể gây ra tác dụng không mong muốn và góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.
Chỉ sử dụng kháng sinh khi bác sĩ xác định người bệnh có nhiễm khuẩn hoặc có chỉ định điều trị phù hợp.
Sốt siêu vi bao lâu thì hết?
Đa số trường hợp sốt do virus thông thường sẽ giảm dần trong vài ngày và có thể hồi phục sau khoảng 5–7 ngày. Tuy nhiên, đây chỉ là khoảng thời gian tham khảo, không phải thời gian cố định cho mọi bệnh nhân.
Nếu sau thời gian này người bệnh vẫn sốt cao, tình trạng sốt không có xu hướng giảm, sốt trở lại sau khi đã hết hoặc xuất hiện thêm triệu chứng bất thường, cần được bác sĩ thăm khám.
Đặc biệt, không nên chỉ dựa vào thời gian mắc bệnh để kết luận là sốt siêu vi. Một số bệnh truyền nhiễm khác cũng có thể biểu hiện bằng sốt trong những ngày đầu và cần được chẩn đoán phân biệt.
Khi nào sốt siêu vi cần đi khám?
Người bệnh nên được đưa đến cơ sở y tế khi có một trong các biểu hiện sau:
- Sốt cao kéo dài hoặc không đáp ứng với thuốc hạ sốt được sử dụng đúng cách.
- Sốt kéo dài nhiều ngày nhưng không có dấu hiệu cải thiện.
- Người bệnh lừ đừ, khó đánh thức, thay đổi ý thức hoặc phản ứng kém.
- Co giật.
- Đau đầu dữ dội, cứng cổ hoặc xuất hiện các dấu hiệu thần kinh bất thường.
- Khó thở, thở nhanh, tím tái hoặc đau tức ngực.
- Nôn ói nhiều, không thể uống nước hoặc có dấu hiệu mất nước.
- Đau bụng dữ dội.
- Phát ban bất thường hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng.
Ở trẻ nhỏ, cha mẹ cần đặc biệt chú ý những thay đổi về mức độ tỉnh táo, khả năng uống nước, lượng nước tiểu, nhịp thở và tình trạng ăn uống. Trẻ sốt kèm li bì, khó đánh thức, co giật, khó thở hoặc uống kém cần được đưa đi khám sớm.
Lưu ý khi chăm sóc người bị sốt siêu vi
Không nên tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt hoặc thuốc cảm cúm mà không kiểm tra thành phần. Đặc biệt, việc sử dụng quá liều paracetamol có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, không nên tự chẩn đoán mọi trường hợp sốt là sốt siêu vi. Nhiều bệnh lý nhiễm trùng có biểu hiện tương tự trong giai đoạn đầu. Nếu sốt cao kéo dài, diễn biến bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cần được bác sĩ khám và chỉ định xét nghiệm khi cần thiết.
Kết luận
Sốt siêu vi phần lớn có thể tự khỏi, thường cải thiện trong khoảng 5–7 ngày ở những trường hợp thông thường. Do chưa có thuốc đặc hiệu cho phần lớn virus gây sốt siêu vi, điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng, đảm bảo đủ nước và dinh dưỡng, nghỉ ngơi và theo dõi diễn biến bệnh.
Quan trọng nhất là nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường. Khi người bệnh sốt kéo dài, tình trạng toàn thân xấu đi hoặc xuất hiện các biểu hiện như khó thở, co giật, rối loạn ý thức, mất nước hoặc đau dữ dội, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị kịp thời.