Khi bị sốt siêu vi, người bệnh thường mệt mỏi, chán ăn, dễ mất nước và có thể xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, đầy bụng hoặc khó tiêu. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng trong thời gian này nên được lựa chọn dựa trên tình trạng sức khỏe và khả năng dung nạp của từng người.
Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là sốt siêu vi có ăn sầu riêng được không. Sầu riêng là loại trái cây có giá trị dinh dưỡng và năng lượng cao, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn phù hợp khi cơ thể đang bị sốt.
Sốt siêu vi có ăn sầu riêng được không?
Người bị sốt siêu vi không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn sầu riêng. Tuy nhiên, nên cân nhắc hạn chế loại quả này trong giai đoạn đang sốt, đặc biệt khi người bệnh có biểu hiện chán ăn, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc đau họng.
Sầu riêng chứa nhiều carbohydrate, đường, chất béo, chất xơ và cung cấp năng lượng tương đối cao. Khi cơ thể đang mệt mỏi và chức năng tiêu hóa có thể bị ảnh hưởng, việc ăn một lượng lớn sầu riêng có khả năng gây cảm giác no lâu, đầy bụng hoặc khó tiêu ở một số người.
Quan niệm cho rằng sầu riêng có “tính nóng” và trực tiếp làm tăng thân nhiệt hiện chưa có bằng chứng khoa học đầy đủ. Do đó, không nên xem sầu riêng là nguyên nhân làm tình trạng sốt trở nên nghiêm trọng hơn. Thay vào đó, cần quan tâm đến khả năng tiêu hóa và mức độ dung nạp của người bệnh.
Nếu người bệnh vẫn muốn ăn sầu riêng và không có triệu chứng tiêu hóa bất thường, có thể sử dụng một lượng nhỏ, tránh ăn quá nhiều trong một lần. Khi xuất hiện đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc cảm giác khó chịu sau khi ăn, nên ngừng hoặc hạn chế sử dụng.
Vì sao nên hạn chế sầu riêng khi đang sốt?
1. Hàm lượng năng lượng và đường tương đối cao
Sầu riêng là loại trái cây giàu năng lượng. Khi bị sốt, cơ thể vẫn cần được cung cấp đủ năng lượng nhưng nên ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu hóa và phù hợp với khả năng ăn uống của người bệnh.
Ăn quá nhiều sầu riêng trong khi đang mệt mỏi, chán ăn có thể khiến người bệnh nhanh no, từ đó làm giảm lượng thức ăn khác cần thiết cho quá trình hồi phục.
2. Có thể gây đầy bụng, khó tiêu
Sầu riêng chứa chất béo và chất xơ, đồng thời có lượng đường đáng kể. Ở những người đang bị rối loạn tiêu hóa hoặc ăn uống kém, việc tiêu thụ nhiều có thể gây cảm giác đầy bụng, khó tiêu.
Đặc biệt, nếu người bệnh đang có buồn nôn, tiêu chảy hoặc đau bụng, nên ưu tiên những món ăn mềm, lỏng và dễ tiêu thay vì các loại thực phẩm giàu năng lượng nhưng khó dung nạp.
3. Không nên dùng sầu riêng để thay thế nước và các thực phẩm cần thiết
Một trong những ưu tiên quan trọng khi bị sốt là duy trì đủ nước và điện giải. Sầu riêng không thể thay thế nước lọc, dung dịch bù nước điện giải hoặc các loại thức ăn dạng lỏng.
Do đó, ngay cả khi người bệnh có thể ăn sầu riêng, đây cũng chỉ nên là một phần nhỏ trong chế độ ăn, không phải thực phẩm chính trong thời gian bị sốt.
Người bị sốt siêu vi nên ăn gì?
Khi bị sốt siêu vi, nên lựa chọn thực phẩm theo nguyên tắc đủ năng lượng, giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa và phù hợp với khả năng ăn uống của người bệnh.
Cháo, súp và các món ăn mềm
Cháo, súp, canh hoặc các món ăn được nấu mềm thường dễ ăn và dễ tiêu hóa hơn khi người bệnh mệt mỏi, chán ăn. Có thể bổ sung thịt nạc, thịt gà, cá, trứng hoặc đậu phụ tùy khả năng dung nạp để cung cấp protein.
Không nên ép người bệnh ăn quá nhiều trong một lần. Có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
Rau xanh và trái cây
Rau xanh cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho cơ thể. Trái cây cũng có thể được bổ sung trong khẩu phần ăn, ưu tiên những loại mềm, dễ ăn và phù hợp với tình trạng tiêu hóa.
Các loại trái cây như cam, quýt, bưởi, kiwi, dâu tây hoặc một số loại trái cây khác có thể cung cấp vitamin C và các chất dinh dưỡng cần thiết. Tuy nhiên, vitamin C từ thực phẩm chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không phải thuốc điều trị virus.
Thực phẩm giàu protein
Protein cần thiết cho quá trình duy trì và phục hồi các mô trong cơ thể. Người bệnh có thể bổ sung thịt nạc, cá, trứng, sữa, sữa chua, đậu phụ và các loại đậu nếu không có chống chỉ định hoặc không dung nạp.
Nên ưu tiên cách chế biến đơn giản như luộc, hấp hoặc nấu mềm, hạn chế món nhiều dầu mỡ.
Bù đủ nước khi bị sốt siêu vi
Sốt có thể làm tăng lượng nước mất qua da và đường hô hấp. Vì vậy, người bệnh cần chú ý bổ sung đủ dịch trong suốt thời gian mắc bệnh.
Có thể sử dụng:
- Nước lọc.
- Nước canh, nước cháo.
- Nước trái cây phù hợp, có thể pha loãng nếu cần.
- Dung dịch bù nước và điện giải khi có chỉ định hoặc nguy cơ mất nước.
Đối với dung dịch Oresol, cần pha đúng lượng nước theo hướng dẫn của sản phẩm, không tự ý pha đặc hoặc loãng vì có thể gây rối loạn điện giải.
Trẻ nhỏ cần tiếp tục bú mẹ và tăng cường lượng dịch phù hợp với tình trạng của trẻ. Nếu trẻ nôn nhiều, tiêu chảy hoặc có dấu hiệu mất nước, cần được nhân viên y tế đánh giá.
Những thực phẩm nên hạn chế khi đang sốt
Không có một danh sách thực phẩm bắt buộc phải kiêng tuyệt đối đối với mọi trường hợp sốt siêu vi. Tuy nhiên, người bệnh nên hạn chế:
- Thức ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu.
- Món ăn quá cay hoặc có nhiều gia vị nếu gây kích ứng đường tiêu hóa.
- Đồ uống có cồn.
- Nước ngọt có gas và các sản phẩm chứa nhiều đường.
- Những thực phẩm mà bản thân người bệnh từng bị dị ứng hoặc không dung nạp.
Quan trọng nhất là lựa chọn thực phẩm dựa trên triệu chứng và khả năng dung nạp thay vì kiêng khem quá mức.
Khi nào người bị sốt siêu vi cần đi khám?
Phần lớn trường hợp nhiễm virus có thể được điều trị hỗ trợ và theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, sốt không phải lúc nào cũng do một bệnh lý virus thông thường. Một số bệnh khác, trong đó có sốt xuất huyết, cũng có thể khởi đầu bằng triệu chứng sốt.
Người bệnh nên được khám y tế khi sốt cao hoặc kéo dài, tình trạng bệnh không cải thiện, hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:
- Lơ mơ, khó đánh thức hoặc thay đổi ý thức.
- Khó thở, thở nhanh hoặc đau ngực.
- Nôn nhiều, không thể uống được.
- Tiêu chảy nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước.
- Tiểu ít bất thường.
- Co giật.
- Phát ban bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu chảy máu.
- Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ sơ sinh, bị sốt.
- Các triệu chứng ngày càng nặng hoặc người bệnh có bệnh nền cần được theo dõi đặc biệt.
Kết luận
Sốt siêu vi không đồng nghĩa với việc phải kiêng tuyệt đối sầu riêng. Tuy nhiên, do sầu riêng giàu năng lượng, đường và chất béo, người đang sốt, đặc biệt người có chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa, nên hạn chế ăn nhiều để tránh đầy bụng và khó tiêu.
Trong thời gian bệnh, nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, mềm, dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ và đặc biệt chú trọng bổ sung đủ nước, điện giải. Việc lựa chọn thực phẩm cần dựa trên tình trạng thực tế và khả năng dung nạp của từng người bệnh.
Nếu sốt kéo dài, sốt cao hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp, thay vì chỉ dựa vào chế độ ăn uống tại nhà.