Người bị quai bị có thể ăn thịt gà, tuy nhiên cần lựa chọn cách chế biến và khẩu phần phù hợp với tình trạng sưng đau tuyến mang tai. Trong giai đoạn bệnh cấp, khi việc nhai và nuốt gây đau, người bệnh nên ưu tiên những món mềm, dễ tiêu hóa và hạn chế các thực phẩm khiến tuyến nước bọt phải hoạt động nhiều.
Người bị quai bị có nên ăn thịt gà không?
Quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gây viêm và sưng tuyến nước bọt, đặc biệt là tuyến mang tai. Tình trạng này có thể khiến vùng trước tai, góc hàm sưng đau, đồng thời gây khó khăn khi há miệng, nhai hoặc nuốt thức ăn.
Thịt gà không phải là thực phẩm bắt buộc phải kiêng khi mắc quai bị. Nếu người bệnh vẫn ăn uống bình thường, không có biểu hiện dị ứng hoặc rối loạn tiêu hóa, thịt gà có thể được sử dụng như một nguồn cung cấp protein trong khẩu phần ăn.
Tuy nhiên, vấn đề cần lưu ý chủ yếu nằm ở cách chế biến và độ mềm của món ăn. Thịt gà luộc để miếng lớn, thịt gà nướng, chiên hoặc các món khô có thể tương đối dai, đòi hỏi người bệnh phải nhai nhiều. Khi tuyến mang tai đang sưng đau, động tác nhai và kích thích tiết nước bọt có thể làm cảm giác đau tăng lên.
Do đó, thay vì loại bỏ hoàn toàn thịt gà khỏi thực đơn, người bệnh có thể lựa chọn các món như cháo gà, súp gà hoặc thịt gà được nấu mềm, xé nhỏ. Đây là cách giúp bổ sung dinh dưỡng mà vẫn giảm áp lực lên hoạt động nhai nuốt.
Vì sao người bị quai bị có thể khó ăn thịt gà?
Thịt dai có thể làm tăng cảm giác đau khi nhai
Khi tuyến mang tai viêm và sưng, các hoạt động liên quan đến nhai, há miệng và kích thích tiết nước bọt có thể gây đau hoặc khó chịu. Những món thịt có độ dai, khô hoặc cần nhai lâu vì vậy thường không phù hợp trong giai đoạn triệu chứng rõ rệt.
Nếu muốn ăn thịt gà, nên nấu chín kỹ đến khi mềm, loại bỏ phần da nếu gây khó ăn và xé nhỏ thịt trước khi sử dụng.
Một số cách chế biến có thể không phù hợp
Gà chiên, gà rán, gà nướng nhiều gia vị hoặc các món cay, nhiều dầu mỡ có thể khiến người bệnh khó ăn hơn, đặc biệt khi đang sốt, mệt mỏi hoặc có triệu chứng tiêu hóa.
Vì vậy, người bệnh nên ưu tiên món luộc mềm, hấp, hầm hoặc nấu cháo thay vì các món chiên rán và nhiều gia vị.
Khả năng dung nạp thức ăn có thể thay đổi trong thời gian bệnh
Khi mắc quai bị, một số người có thể mệt mỏi, chán ăn hoặc buồn nôn. Trong trường hợp này, việc cố gắng ăn những thực phẩm khó nhai hoặc nhiều chất béo có thể gây cảm giác đầy bụng, khó chịu.
Không phải tất cả người bệnh quai bị đều gặp tình trạng này. Chế độ ăn nên được điều chỉnh dựa trên khả năng ăn uống và triệu chứng thực tế của từng người.
Nên ăn gì khi bị quai bị?
Trong thời gian tuyến mang tai còn sưng đau, mục tiêu dinh dưỡng là đảm bảo đủ năng lượng, protein và nước, đồng thời giảm cảm giác đau khi ăn.
Người bệnh có thể ưu tiên:
- Cháo, súp, canh hoặc các món hầm mềm.
- Cơm mềm hoặc mì, bún được nấu phù hợp với khả năng nhai nuốt.
- Thịt, cá, trứng được chế biến mềm và cắt nhỏ.
- Rau củ nấu chín mềm hoặc nghiền/xay khi cần.
- Sữa và các sản phẩm từ sữa nếu người bệnh dung nạp tốt.
- Trái cây mềm, ít có tính acid và không gây đau khi ăn.
- Uống đủ nước, có thể chia thành nhiều lần trong ngày.
Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ nên điều chỉnh độ đặc và kích thước thức ăn phù hợp với khả năng nhai nuốt của trẻ, tránh ép trẻ ăn khi đang đau nhiều.
Bị quai bị nên hạn chế những thực phẩm nào?
Không có một danh sách thực phẩm bắt buộc phải kiêng tuyệt đối đối với mọi trường hợp quai bị. Tuy nhiên, một số nhóm thực phẩm có thể làm người bệnh đau hoặc khó chịu hơn và nên hạn chế trong giai đoạn tuyến mang tai đang viêm.
Thực phẩm chua
Các loại thực phẩm và đồ uống có vị chua có thể kích thích tiết nước bọt. Khi tuyến nước bọt đang viêm, việc tăng tiết nước bọt có thể làm cảm giác đau tại vùng mang tai rõ hơn.
Do đó, nếu ăn hoặc uống thực phẩm có tính acid khiến đau tăng, người bệnh nên tạm thời hạn chế cho đến khi triệu chứng cải thiện.
Đồ ăn cay, nhiều gia vị
Ớt, tiêu và các món có gia vị kích thích có thể gây khó chịu ở khoang miệng và làm việc ăn uống trở nên khó khăn hơn. Người bệnh nên lựa chọn món ăn có hương vị nhẹ, dễ ăn.
Thực phẩm khô, cứng hoặc dai
Bánh quy cứng, đồ chiên giòn, thịt dai hoặc các món cần nhai nhiều có thể làm tăng cảm giác đau khi vận động cơ hàm. Nên thay thế bằng món mềm, ẩm và dễ nuốt.
Đồ ăn nhiều dầu mỡ
Các món chiên rán hoặc quá nhiều chất béo có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người, đặc biệt khi đang sốt hoặc ăn uống kém. Vì vậy, nên ưu tiên phương pháp hấp, luộc, hầm hoặc nấu cháo.
Đồ uống có cồn
Rượu bia không phù hợp trong thời gian mắc bệnh và có thể làm ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe cũng như quá trình hồi phục. Người bệnh nên tránh sử dụng.
Một số lưu ý khi ăn uống trong thời gian mắc quai bị
Người bệnh không nên nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức vì cơ thể vẫn cần năng lượng và chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động miễn dịch và phục hồi.
Có thể áp dụng một số nguyên tắc sau:
Ăn thức ăn mềm: Thức ăn được nấu nhừ, xay hoặc cắt nhỏ giúp giảm nhu cầu nhai và hạn chế đau vùng hàm.
Chia nhỏ bữa ăn: Nếu mỗi lần ăn cảm thấy đau hoặc nhanh no, có thể chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ thay vì cố gắng ăn một lượng lớn cùng lúc.
Uống đủ nước: Sốt và ăn uống kém có thể làm tăng nguy cơ mất nước. Nên bổ sung nước đều đặn, lựa chọn đồ uống không quá chua và không gây đau khi sử dụng.
Đảm bảo đủ dinh dưỡng: Khẩu phần nên có sự kết hợp giữa tinh bột, protein, chất béo, rau củ và trái cây phù hợp với khả năng dung nạp.
Theo dõi triệu chứng: Nếu đau tăng nhiều khi ăn, nôn ói, không thể uống đủ nước hoặc có biểu hiện bất thường khác, người bệnh cần được nhân viên y tế đánh giá.
Kết luận
Người mắc quai bị không nhất thiết phải kiêng thịt gà hoàn toàn. Thịt gà vẫn có thể được đưa vào chế độ ăn nếu người bệnh dung nạp tốt. Trong giai đoạn tuyến mang tai sưng đau, nên ưu tiên thịt gà được nấu chín mềm, xé nhỏ hoặc chế biến thành cháo, súp để giảm nhu cầu nhai.
Quan trọng hơn việc kiêng thịt gà là lựa chọn thức ăn mềm, dễ tiêu, không quá cay hoặc chua, hạn chế món khô cứng và đảm bảo cung cấp đủ nước cùng các chất dinh dưỡng cần thiết. Chế độ ăn nên được điều chỉnh theo mức độ đau, khả năng nhai nuốt và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.
Nếu quai bị xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, nôn nhiều, đau đầu nghiêm trọng, cứng gáy, rối loạn ý thức, đau hoặc sưng tinh hoàn ở nam giới hoặc tình trạng bệnh diễn tiến nặng, người bệnh cần được khám và xử trí y tế kịp thời.