Trong hơn 70 năm hình thành và phát triển, Tổng hội Y học Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là tổ chức quy tụ đông đảo đội ngũ trí thức trong lĩnh vực y tế. Thông qua mạng lưới các hội thành viên, hội chuyên khoa, viện và trung tâm trực thuộc, Tổng hội trở thành nơi kết nối các thế hệ thầy thuốc, chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ y tế cùng đóng góp cho sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Tập hợp đội ngũ trí thức ngành y
Trong nhiệm kỳ 2021–2026, Tổng hội Y học Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò đoàn kết, tập hợp trí tuệ của hơn 400.000 hội viên, gồm các giáo sư, nhà khoa học, bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng và nhiều cán bộ y tế đang công tác hoặc đã nghỉ hưu trong cả hệ thống quân y và dân y.
Hiện tổ chức này có 34 Hội Y học tỉnh, thành phố, 62 hội chuyên khoa Trung ương cùng 10 viện, trung tâm trực thuộc. Đây là mạng lưới tạo điều kiện để các chuyên gia trao đổi kinh nghiệm, cập nhật kiến thức chuyên môn và phối hợp giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn chăm sóc sức khỏe.
Cùng với việc củng cố tổ chức, Tổng hội từng bước đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường sự phối hợp giữa các hội thành viên với Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các cơ quan, tổ chức có liên quan. Qua đó, tiếng nói chuyên môn của đội ngũ trí thức y tế được phát huy trong nhiều lĩnh vực của ngành.
Một trong những nội dung được chú trọng là xây dựng môi trường để người làm công tác y tế tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm với người bệnh.
Các hoạt động tôn vinh trí thức y tế tiêu biểu, tri ân những thầy thuốc lão thành, động viên sinh viên đạt thành tích cao trong các trường y, dược không chỉ ghi nhận những đóng góp cho ngành mà còn góp phần truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ tiếp tục theo đuổi nghề nghiệp với tinh thần trách nhiệm và nhân văn.
Đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu và cập nhật kiến thức
Trong lĩnh vực chuyên môn, Tổng hội phối hợp với Bộ Y tế và các hội thành viên tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, chương trình đào tạo và hoạt động cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế.
Nội dung không chỉ tập trung vào chuyên môn kỹ thuật mà còn mở rộng sang y đức, y nghiệp, truyền thông sức khỏe và xử lý các sự cố y khoa. Việc đào tạo liên tục giúp cán bộ y tế có thêm cơ hội cập nhật những tiến bộ mới, đồng thời nâng cao khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tế khám và điều trị.
Hội nghị khoa học toàn quốc về nghiên cứu và ứng dụng trong y học được duy trì thường niên, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế. Đây là diễn đàn để chia sẻ các kết quả nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm thực hành và thúc đẩy sự kết nối giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động khám, chữa bệnh.
Bên cạnh đào tạo và hội nghị khoa học, một công trình có ý nghĩa đối với việc chuẩn hóa kiến thức y khoa cũng đã được hoàn thành. Sau 15 năm thực hiện, Từ điển Bách khoa Y học Việt Nam với khoảng 6.100 mục từ thuộc 41 chuyên ngành được hoàn thiện, góp phần thống nhất hệ thống thuật ngữ phục vụ đào tạo, nghiên cứu và thực hành y học.
Tăng cường tư vấn, phản biện chính sách y tế
Phát huy nguồn lực trí thức là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Tổng hội. Nhiều chuyên gia có kinh nghiệm chuyên môn và quản lý đã tham gia các hội đồng chuyên môn, ban soạn thảo, tổ biên tập cũng như đóng góp ý kiến đối với nhiều chính sách và văn bản pháp luật liên quan đến y tế.
Các lĩnh vực được quan tâm gồm khám, chữa bệnh, bảo hiểm y tế, dược, dân số, phòng bệnh và nhiều vấn đề khác liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và hoạt động của đội ngũ y tế.
Trong nhiệm kỳ qua, Tổng hội đã tổ chức 28 hội nghị, hội thảo và tọa đàm, trong đó có 12 hoạt động mang tính quốc tế. Nội dung thảo luận tập trung vào những vấn đề có tính thực tiễn cao như mở rộng bảo hiểm y tế toàn dân, khả năng tiếp cận tài chính đối với điều trị ung thư và bệnh hiểm nghèo, quản lý bệnh hiếm, tiêm chủng và kiểm soát bệnh đái tháo đường.
Bên cạnh đó, hoạt động giám sát việc thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá, xây dựng môi trường bệnh viện không khói thuốc cũng được triển khai. Tổng hội đồng thời tổ chức 15 tọa đàm truyền hình nhằm đưa các vấn đề y tế đến gần hơn với cộng đồng.
Thông qua tư vấn và phản biện xã hội, đội ngũ chuyên gia y tế có thêm cơ hội đóng góp trực tiếp vào quá trình xây dựng chính sách, giúp các quyết định trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe có thêm cơ sở khoa học và thực tiễn.
Đưa kiến thức y khoa đến gần người dân
Không chỉ tập trung vào hoạt động chuyên môn trong ngành, công tác truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng cũng được đẩy mạnh.
Các chương trình tập huấn, phổ biến kiến thức y khoa và chính sách y tế được triển khai tại nhiều địa phương. Song song với đó là việc xây dựng tài liệu truyền thông về vaccine, zona, sốt xuất huyết, cúm, béo phì, bệnh không lây nhiễm và ung thư vú.
Việc phổ biến kiến thức theo hướng dễ tiếp cận giúp người dân hiểu rõ hơn về các yếu tố nguy cơ, biết cách phòng bệnh và chủ động tìm kiếm dịch vụ y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Đối với hệ thống y tế cơ sở, hoạt động đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cũng góp phần hỗ trợ cán bộ y tế cập nhật kiến thức, nâng cao chất lượng tư vấn, dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Thích ứng với những thay đổi mới của ngành y
Giai đoạn tới đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hệ thống y tế. Già hóa dân số, sự xuất hiện của các bệnh truyền nhiễm mới, tác động của biến đổi khí hậu và gánh nặng ngày càng lớn từ các bệnh không lây nhiễm đang tạo thêm áp lực đối với công tác bảo vệ sức khỏe.
Trong khi đó, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, y học chính xác, công nghệ gene, tế bào gốc, robot, y học từ xa và dữ liệu lớn đang làm thay đổi phương thức nghiên cứu, chẩn đoán và điều trị.
Trước bối cảnh này, Tổng hội Y học Việt Nam xác định trong nhiệm kỳ 2026–2031 sẽ tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động, đồng thời nâng cao tính chuyên nghiệp của hệ thống hội.
Một trong những định hướng đáng chú ý là xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia và phát triển mạng lưới tri thức. Việc ứng dụng công nghệ số được kỳ vọng giúp kết nối hội viên thuận lợi hơn, hỗ trợ chia sẻ kiến thức và nâng cao hiệu quả quản trị.
Tổng hội cũng đặt mục tiêu nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội; tăng cường đề xuất chính sách dựa trên bằng chứng khoa học; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân, người bệnh và người hành nghề y.
Tiếp tục đầu tư cho khoa học và đào tạo
Trong nhiệm kỳ mới, hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo liên tục, xuất bản chuyên môn và truyền thông sức khỏe sẽ tiếp tục được đổi mới.
Định hướng chung là đưa các hoạt động này đến gần hơn với nhu cầu thực tế, tăng tính chuẩn hóa và giúp kiến thức y khoa dễ tiếp cận đối với cả cán bộ y tế và cộng đồng.
Tổng hội cũng sẽ tăng cường liên kết với các trường đại học, bệnh viện, viện nghiên cứu và các đối tác trong nước, quốc tế. Mục tiêu là tạo thêm mạng lưới hợp tác để các thành tựu khoa học, kỹ thuật và tiến bộ y học có thể được chuyển giao, ứng dụng rộng rãi hơn, đặc biệt tại tuyến cơ sở.
Việc phát huy nguồn lực chuyên gia cũng được xem là yếu tố quan trọng. Các cán bộ y tế giàu kinh nghiệm, chuyên gia đầu ngành và những người đã nghỉ hưu vẫn có thể tiếp tục đóng góp vào hoạt động nghiên cứu, đào tạo, tư vấn và phản biện chính sách.
Hướng tới nền y học hiện đại, khoa học và nhân văn
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVIII của Tổng hội Y học Việt Nam, nhiệm kỳ 2026–2031, mở ra giai đoạn hoạt động mới với yêu cầu tiếp tục củng cố sự đoàn kết trong đội ngũ y tế và nâng cao chất lượng đóng góp chuyên môn cho ngành.
Tinh thần xuyên suốt là phát huy tri thức tập thể, lấy khoa học và chuyên môn làm nền tảng, đồng thời giữ vững những giá trị cốt lõi của nghề y.
Trong quá trình hiện đại hóa y học, công nghệ có thể tạo ra những phương pháp chẩn đoán và điều trị mới, nhưng yếu tố con người vẫn giữ vai trò trung tâm. Chất lượng chuyên môn cần song hành với đạo đức nghề nghiệp, sự tôn trọng người bệnh và trách nhiệm xã hội của người thầy thuốc.
Việc xây dựng một nền y học tiên tiến vì vậy không chỉ được thể hiện ở khả năng tiếp cận công nghệ mới mà còn ở chất lượng chăm sóc, tính công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và sự tin tưởng của người dân đối với hệ thống y tế.
Với nền tảng hơn 70 năm hoạt động, Tổng hội Y học Việt Nam tiếp tục hướng tới việc trở thành nơi quy tụ trí tuệ của các thế hệ thầy thuốc, tăng cường kết nối giữa các chuyên ngành và thúc đẩy hợp tác trong toàn hệ thống.
Phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức y tế, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng đào tạo, tham gia xây dựng chính sách và đưa kiến thức y học đến cộng đồng sẽ là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.