Người mắc quai bị có thể ăn sữa chua nếu không có chống chỉ định riêng về tiêu hóa hoặc dị ứng với thành phần của sản phẩm. Sữa chua có dạng mềm, dễ ăn và thường không đòi hỏi người bệnh phải nhai nhiều, vì vậy có thể phù hợp trong giai đoạn tuyến mang tai sưng đau khiến việc nhai, nuốt trở nên khó khăn.
Quai bị là bệnh nhiễm virus cấp tính, thường gây viêm và sưng đau tuyến nước bọt, đặc biệt là tuyến mang tai. Trong thời gian mắc bệnh, người bệnh nên được nghỉ ngơi, uống đủ nước và duy trì chế độ ăn đầy đủ năng lượng, ưu tiên các thực phẩm mềm, dễ tiêu và không gây kích thích vùng miệng, họng.
Sữa chua mang lại lợi ích gì khi bị quai bị?
Dễ sử dụng khi vùng hàm và tuyến mang tai bị đau
Tình trạng sưng tuyến mang tai có thể khiến người bệnh đau khi há miệng, nhai hoặc nuốt. Sữa chua có kết cấu mềm, mịn nên có thể sử dụng tương đối thuận tiện mà không cần nhai nhiều.
Tuy nhiên, khả năng dung nạp ở mỗi người khác nhau. Nếu người bệnh cảm thấy đau hoặc khó chịu khi ăn một loại sữa chua cụ thể, nên tạm thời lựa chọn thực phẩm mềm khác phù hợp hơn.
Bổ sung năng lượng và chất dinh dưỡng
Sữa chua có thể cung cấp protein, chất béo, carbohydrate và một số vitamin, khoáng chất tùy theo thành phần của từng sản phẩm. Khi người bệnh quai bị chán ăn hoặc ăn uống giảm do đau vùng mang tai, việc lựa chọn những thực phẩm dễ ăn và có giá trị dinh dưỡng có thể giúp duy trì năng lượng cần thiết trong thời gian hồi phục.
Sữa chua không phải là thuốc điều trị quai bị và cũng không có tác dụng tiêu diệt virus gây bệnh. Vai trò chủ yếu của thực phẩm này là góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong quá trình cơ thể chống lại nhiễm trùng.
Có thể hỗ trợ hệ tiêu hóa
Một số loại sữa chua chứa các chủng vi khuẩn có lợi, thường được gọi là probiotic. Khi được sử dụng phù hợp, các sản phẩm này có thể góp phần duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi loại sữa chua đều có tác dụng probiotic giống nhau. Thành phần và chủng vi sinh vật có lợi phụ thuộc vào từng sản phẩm. Vì vậy, người bệnh nên xem thông tin thành phần và hướng dẫn sử dụng trên nhãn nếu quan tâm đến hàm lượng hoặc chủng probiotic.
Người bị quai bị nên ăn sữa chua như thế nào?
Mặc dù có thể sử dụng sữa chua, người bệnh quai bị vẫn nên chú ý một số điểm sau:
Không nhất thiết phải ăn sữa chua thật lạnh. Nếu nhiệt độ thấp khiến người bệnh cảm thấy đau hoặc khó chịu ở vùng họng, khoang miệng hay tuyến mang tai, có thể để sữa chua bớt lạnh trước khi ăn. Quan trọng là lựa chọn nhiệt độ phù hợp với khả năng dung nạp của người bệnh, thay vì bắt buộc phải sử dụng ở nhiệt độ phòng.
Ưu tiên sản phẩm ít đường hoặc không đường nếu người bệnh có thể sử dụng được. Điều này giúp hạn chế lượng đường bổ sung trong khẩu phần, đặc biệt khi cần kiểm soát tổng lượng đường đưa vào cơ thể.
Ăn từng lượng nhỏ, nhất là khi người bệnh đang chán ăn hoặc đau khi nhai nuốt. Có thể chia thành nhiều lần trong ngày thay vì cố gắng ăn một lượng lớn trong một lần.
Lựa chọn sản phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe. Người có tiền sử dị ứng với sữa hoặc không dung nạp lactose cần cân nhắc loại sản phẩm phù hợp. Nếu sau khi ăn xuất hiện đầy bụng, đau bụng hoặc tiêu chảy, nên ngừng sử dụng và đánh giá nguyên nhân.
Giữ vệ sinh răng miệng. Sau khi ăn, người bệnh nên súc miệng và vệ sinh răng miệng đúng cách. Đây là biện pháp chăm sóc thông thường nhằm duy trì sức khỏe khoang miệng, không phải biện pháp điều trị đặc hiệu đối với virus quai bị.
Khi bị quai bị nên kết hợp sữa chua với chế độ ăn như thế nào?
Sữa chua chỉ là một phần trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh. Khi tuyến mang tai đang sưng đau, nên ưu tiên những món mềm, lỏng hoặc dễ nhai nuốt, chẳng hạn cháo, súp, cơm mềm, trứng, các món thịt hoặc cá được chế biến mềm và rau củ nấu chín kỹ.
Người bệnh cũng nên uống đủ nước. Nếu việc uống nước hoặc ăn uống gây đau nhiều, có thể chia thành nhiều lần với lượng nhỏ.
Ngược lại, nên hạn chế những thực phẩm có thể kích thích tiết nước bọt hoặc làm tăng cảm giác đau tại vùng tuyến nước bọt, chẳng hạn thức ăn quá chua, quá cay, quá mặn hoặc các món có kết cấu cứng, dai cần nhai nhiều. Đồ uống có cồn cũng không phù hợp trong thời gian mắc bệnh.
Sữa chua có làm quai bị nhanh khỏi không?
Không. Hiện chưa có cơ sở để xem sữa chua là phương pháp điều trị đặc hiệu cho quai bị. Bệnh quai bị do virus gây ra và phần lớn trường hợp được điều trị chủ yếu bằng chăm sóc hỗ trợ, nghỉ ngơi, bổ sung nước và dinh dưỡng, đồng thời theo dõi các dấu hiệu bất thường.
Sữa chua có thể được đưa vào khẩu phần nếu người bệnh dung nạp tốt, nhưng không thể thay thế việc theo dõi y tế hoặc các hướng dẫn điều trị được bác sĩ chỉ định.
Khi nào người bệnh quai bị cần được khám?
Phần lớn trường hợp quai bị có thể hồi phục với chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, bệnh có thể xuất hiện biến chứng nên người bệnh cần được theo dõi trong quá trình mắc bệnh.
Cần đưa người bệnh đi khám khi có các biểu hiện bất thường như đau đầu dữ dội, nôn nhiều, cứng gáy, rối loạn ý thức, đau bụng nhiều, nôn kéo dài, đau hoặc sưng tinh hoàn ở nam giới, hoặc các triệu chứng trở nên nghiêm trọng thay vì cải thiện.
Kết luận
Người bị quai bị có thể ăn sữa chua nếu cơ thể dung nạp tốt. Đây là thực phẩm mềm, thuận tiện khi người bệnh gặp khó khăn trong nhai nuốt và có thể góp phần bổ sung năng lượng, protein cùng một số dưỡng chất. Người bệnh nên lựa chọn sản phẩm phù hợp, tránh những loại gây khó chịu khi sử dụng và kết hợp với chế độ ăn mềm, đủ dinh dưỡng, uống đủ nước và nghỉ ngơi.
Sữa chua chỉ có vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị quai bị. Trong thời gian mắc bệnh, cần theo dõi diễn biến và đi khám khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ biến chứng.