Phần lớn trường hợp mẹ bị sốt siêu vi vẫn có thể tiếp tục cho con bú. Bản thân tình trạng nhiễm virus đường hô hấp thông thường không phải là lý do bắt buộc phải ngừng nuôi con bằng sữa mẹ. Nhiều loại virus gây cảm cúm, viêm đường hô hấp hoặc sốt virus chủ yếu lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp và tiếp xúc gần, thay vì truyền trực tiếp qua sữa mẹ.
Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, sữa mẹ còn chứa nhiều thành phần miễn dịch và kháng thể, góp phần bảo vệ trẻ trước các tác nhân gây bệnh. Vì vậy, nếu sức khỏe cho phép, mẹ nên duy trì việc cho trẻ bú hoặc vắt sữa cho trẻ sử dụng khi không thể bú trực tiếp.
Vì sao mẹ bị sốt siêu vi vẫn có thể cho con bú?
Khi mẹ nhiễm virus, nguy cơ lây bệnh cho trẻ thường liên quan nhiều hơn đến tiếp xúc gần, giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp trong quá trình chăm sóc, bế hoặc cho trẻ bú. Do đó, việc phòng lây nhiễm trong thời gian mẹ bị bệnh có ý nghĩa quan trọng.
Trong khi đó, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng phù hợp với trẻ và có chứa các yếu tố miễn dịch tự nhiên. Duy trì việc cho bú còn giúp hạn chế tình trạng giảm tiết sữa do ngừng bú đột ngột.
Mẹ bị sốt siêu vi nên cho con bú như thế nào?
Nếu mẹ vẫn tỉnh táo, có thể ăn uống, nghỉ ngơi và thực hiện việc cho bú bình thường, có thể tiếp tục cho trẻ bú trực tiếp theo nhu cầu.
Để giảm nguy cơ lây nhiễm cho trẻ, mẹ nên:
Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần với trẻ
Đặc biệt khi mẹ có các triệu chứng như ho, hắt hơi, sổ mũi hoặc đau họng, nên đeo khẩu trang phù hợp khi bế và cho trẻ bú. Khẩu trang cần che kín mũi và miệng, đồng thời được thay khi bị ẩm hoặc bẩn.
Vệ sinh tay trước khi chăm sóc trẻ
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay trước khi bế trẻ, cho trẻ bú, vắt sữa, chuẩn bị dụng cụ hút sữa và sau khi ho, hắt hơi hoặc xì mũi.
Đây là một trong những biện pháp quan trọng nhằm hạn chế virus từ tay mẹ tiếp xúc với mắt, mũi và miệng của trẻ.
Hạn chế các tiếp xúc không cần thiết
Trong thời gian mắc bệnh, mẹ nên tránh hôn trẻ, tránh áp sát mặt vào mặt trẻ khi không cần thiết và hạn chế để dịch tiết từ đường hô hấp tiếp xúc với trẻ.
Nếu có người khỏe mạnh trong gia đình, có thể nhờ hỗ trợ một số công việc chăm sóc trẻ và việc nhà để mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi.
Giữ vệ sinh dụng cụ hút và chứa sữa
Nếu sử dụng máy hút sữa, bình sữa hoặc các dụng cụ liên quan, cần vệ sinh và làm sạch đúng cách sau mỗi lần sử dụng. Sữa sau khi vắt cần được bảo quản phù hợp theo hướng dẫn về bảo quản sữa mẹ.
Không cần vệ sinh núm vú bằng dung dịch sát khuẩn trước mỗi lần cho bú nếu vùng vú sạch và không có tổn thương đặc biệt. Việc sử dụng các chất sát khuẩn không phù hợp có thể gây kích ứng da và ảnh hưởng đến quá trình cho bú.
Khi nào mẹ nên vắt sữa thay vì cho trẻ bú trực tiếp?
Nếu mẹ quá mệt, sốt kèm tình trạng suy nhược, chóng mặt hoặc không đủ sức bế và cho trẻ bú an toàn, mẹ có thể vắt sữa và nhờ người khỏe mạnh cho trẻ uống.
Việc vắt sữa đều đặn cũng giúp duy trì nguồn sữa trong thời gian mẹ chưa thể cho trẻ bú trực tiếp.
Nếu trẻ không thể bú trực tiếp, sữa mẹ vẫn có thể được vắt ra và cho trẻ sử dụng bằng phương pháp phù hợp với độ tuổi và khả năng bú của trẻ. Bệnh viện Từ Dũ cũng khuyến nghị duy trì việc vắt sữa khi mẹ không thể cho trẻ bú trực tiếp nhằm duy trì nguồn sữa cho đến khi mẹ hồi phục.
Mẹ bị sốt siêu vi có làm mất sữa không?
Sốt và nhiễm virus không đồng nghĩa với việc sữa mẹ bị mất hoặc không còn giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, khi bị bệnh, mẹ có thể ăn uống kém, thiếu nước, mệt mỏi hoặc giảm số lần cho bú. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến lượng sữa tiết ra.
Do đó, mẹ nên:
- Uống đủ nước theo nhu cầu và tình trạng sức khỏe.
- Ăn uống đầy đủ, ưu tiên các món dễ tiêu nếu đang mệt.
- Nghỉ ngơi nhiều hơn.
- Tiếp tục cho trẻ bú hoặc vắt sữa đều đặn.
- Tránh tự ý sử dụng các sản phẩm hoặc thuốc được quảng cáo là có tác dụng tăng sữa khi chưa được nhân viên y tế tư vấn.
Mẹ bị sốt siêu vi có được uống thuốc khi đang cho con bú?
Không nên tự ý ngừng cho con bú chỉ vì mẹ cần dùng thuốc. Mức độ an toàn đối với trẻ phụ thuộc vào từng hoạt chất, liều dùng, thời gian điều trị, khả năng bài tiết vào sữa và tuổi cũng như tình trạng sức khỏe của trẻ.
Vì vậy, khi đi khám, mẹ cần thông báo rõ với bác sĩ hoặc dược sĩ rằng mình đang cho con bú. Nhân viên y tế sẽ lựa chọn thuốc phù hợp trong trường hợp cần điều trị.
Một số thuốc có thể sử dụng trong thời kỳ cho con bú, nhưng không phải tất cả các thuốc điều trị cảm cúm, ho, nghẹt mũi hoặc thuốc phối hợp đều phù hợp. Do đó, mẹ không nên tự mua thuốc điều trị triệu chứng dựa trên kinh nghiệm hoặc đơn thuốc của người khác.
Đối với những trường hợp phải sử dụng thuốc, cần cân nhắc đồng thời lợi ích điều trị cho mẹ và mức độ phơi nhiễm thuốc của trẻ qua sữa. Việc lựa chọn thuốc cho phụ nữ đang cho con bú cần dựa trên đặc tính dược lý và dữ liệu an toàn của từng thuốc.
Khi nào mẹ bị sốt cần đi khám?
Không phải mọi trường hợp sốt ở phụ nữ đang cho con bú đều là sốt siêu vi. Nếu sốt kéo dài, sốt cao hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường, mẹ nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Đặc biệt, cần lưu ý khi mẹ có một trong các biểu hiện:
- Sốt kéo dài hoặc tình trạng bệnh ngày càng nặng.
- Khó thở, đau ngực, lơ mơ hoặc suy kiệt.
- Nôn nhiều, không thể uống đủ nước.
- Đau đầu dữ dội, cứng gáy hoặc xuất hiện các triệu chứng thần kinh bất thường.
- Phát ban bất thường kèm sốt.
- Đau, sưng, nóng, đỏ tại một bên vú hoặc đau vú kèm sốt, vì cần loại trừ viêm vú hoặc các bệnh lý tuyến vú khác.
- Có bất kỳ biểu hiện nào khiến mẹ hoặc gia đình lo lắng.
Đặc biệt, sốt ở phụ nữ đang cho con bú không nên mặc định là do virus. Một số tình trạng như viêm vú có thể gây sốt và cần được đánh giá, điều trị phù hợp.
Lưu ý quan trọng
Mẹ bị sốt siêu vi thường vẫn có thể tiếp tục cho con bú nếu sức khỏe cho phép. Điều quan trọng là thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm như vệ sinh tay, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp và hạn chế tiếp xúc mặt đối mặt với trẻ.
Nếu mẹ quá mệt không thể cho bú trực tiếp, có thể vắt sữa để duy trì nguồn sữa và cho trẻ sử dụng theo cách phù hợp. Khi cần dùng thuốc, cần thông báo cho bác sĩ về tình trạng đang cho con bú để được lựa chọn thuốc phù hợp.
Không nên tự ý ngừng cho con bú hoặc tự ý dùng thuốc chỉ vì mẹ đang bị sốt. Việc đánh giá nguyên nhân gây sốt và tình trạng sức khỏe cụ thể của mẹ sẽ quyết định hướng xử trí phù hợp.