Bộ Y tế đang xây dựng và lấy ý kiến đối với dự thảo quy định về lộ trình điều chỉnh mức hưởng cũng như phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế (BHYT). Điểm đáng chú ý là một số nhóm đối tượng đang được hưởng BHYT ở mức 80% có thể được nâng dần mức thanh toán, trong đó có nhóm được đề xuất hưởng tới 95% chi phí khám, chữa bệnh tại một số tuyến từ năm 2030.
4 nhóm được ưu tiên nâng mức hưởng
Theo phương án đang được đưa ra, 4 nhóm đối tượng được xác định là nhóm ưu tiên gồm:
- Người từ đủ 75 tuổi trở lên;
- Người khuyết tật nhẹ, có mức suy giảm khả năng lao động từ 35% đến 60%;
- Người dưới 18 tuổi;
- Người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình theo quy định.
Đây là những nhóm hiện thuộc diện có mức hưởng BHYT 80%, nếu không thuộc trường hợp đã được hưởng tỷ lệ cao hơn theo quy định.
Chính sách dự kiến được thực hiện theo từng bước thay vì tăng ngay lên mức 95%.
Mức hưởng dự kiến tăng theo từng giai đoạn
Đối với 4 nhóm ưu tiên nói trên, lộ trình được đề xuất như sau:
Từ ngày 1/7/2027, mức thanh toán BHYT sẽ được nâng từ 80% lên 85% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi được hưởng.
Từ ngày 1/7/2029, mức hưởng tiếp tục tăng lên 90%.
Từ ngày 1/7/2030, tỷ lệ thanh toán đối với chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản được đề xuất nâng lên 95%.
Như vậy, nếu phương án này được ban hành và triển khai đúng lộ trình, người thuộc 4 nhóm ưu tiên có thể chỉ phải tự thanh toán phần còn lại theo phạm vi và điều kiện mà BHYT chi trả, thay vì mức cùng chi trả hiện hành cao hơn.
Tuy nhiên, cần lưu ý con số 95% không có nghĩa mọi khoản tiền người bệnh chi tại bệnh viện đều được quỹ BHYT thanh toán 95%. Tỷ lệ này áp dụng đối với chi phí khám, chữa bệnh nằm trong phạm vi được hưởng và theo các cấp khám, chữa bệnh được quy định.
Các nhóm đối tượng khác cũng được đề xuất tăng mức hưởng
Không chỉ 4 nhóm ưu tiên, dự thảo còn đưa ra phương án điều chỉnh đối với những người tham gia BHYT đang hưởng mức 80% nhưng không thuộc 4 nhóm nói trên.
Theo đó, nhóm này dự kiến được nâng mức hưởng lên 85% từ ngày 1/7/2028.
Sau đó, kể từ ngày 1/7/2030, mức hưởng đối với chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản được đề xuất nâng lên 90%.
Như vậy, phương án xây dựng chính sách có sự phân chia theo nhóm đối tượng, trong đó những nhóm được xác định cần ưu tiên hỗ trợ sẽ có lộ trình tăng mức hưởng sớm hơn và đạt tỷ lệ cao hơn.
Mở rộng phạm vi chi trả cho việc phát hiện bệnh sớm
Một nội dung khác cũng đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất sử dụng Quỹ BHYT để thanh toán chi phí khám sàng lọc và chẩn đoán sớm một số bệnh ung thư phổ biến.
Các bệnh được đưa vào diện đề xuất gồm:
- Ung thư cổ tử cung;
- Ung thư vú;
- Ung thư phổi;
- Ung thư tuyến tiền liệt;
- Ung thư đại trực tràng;
- Ung thư dạ dày;
- Ung thư gan.
Ngoài ra, việc khám và phát hiện sớm viêm gan B, viêm gan C cũng được đề xuất đưa vào phạm vi chi trả.
Định hướng này nhằm chuyển một phần trọng tâm từ điều trị khi bệnh đã phát triển sang phát hiện sớm, qua đó có thể giúp người dân tiếp cận các biện pháp kiểm tra sức khỏe và phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm hơn.
Đề xuất thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ
Song song với việc điều chỉnh mức hưởng BHYT, Bộ Y tế cũng đang lấy ý kiến về quy định thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ đối với những người thuộc phạm vi được Quỹ BHYT chi trả.
Đối với người trên 18 tuổi, các khoản có thể được tính trong một lần khám gồm tiền công khám, chi phí thực hiện các dịch vụ kỹ thuật và việc cập nhật thông tin vào hồ sơ quản lý sức khỏe.
Mức thanh toán dự kiến không quá 350.000 đồng/người/lần/năm.
Đối với trẻ em, mức chi dự kiến được chia thành hai nhóm:
- Trẻ từ 6 đến dưới 18 tuổi: tối đa 250.000 đồng/người/lần/năm;
- Trẻ dưới 6 tuổi: tối đa 200.000 đồng/người/lần/năm.
Các khoản này bao gồm tiền khám, chi phí thực hiện các kiểm tra theo yêu cầu chuyên môn và cập nhật hồ sơ quản lý sức khỏe.
Kinh phí lấy từ đâu?
Theo phương án được đưa ra, kinh phí phục vụ hoạt động khám sức khỏe định kỳ cho người dân trước hết được cân đối từ nguồn kinh phí dành cho chăm sóc sức khỏe ban đầu được trích từ số thu BHYT theo quy định.
Trong trường hợp nguồn kinh phí này không đáp ứng đủ nhu cầu, dự kiến có thể sử dụng phần kinh phí Quỹ BHYT được phân bổ cho hoạt động khám, chữa bệnh hoặc nguồn quỹ dự phòng để thực hiện thanh toán.
Người dân cần lưu ý gì?
Các nội dung trên hiện vẫn đang nằm trong dự thảo, được đưa ra để lấy ý kiến và hoàn thiện trước khi có quyết định chính thức.
Nếu được thông qua theo phương án đang đề xuất, chính sách sẽ không tăng mức hưởng lên 95% ngay lập tức. Với 4 nhóm ưu tiên, mức hưởng dự kiến được điều chỉnh từng bước từ 80% lên 85% vào năm 2027, lên 90% vào năm 2029 và đạt 95% đối với chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu, cấp cơ bản từ tháng 7/2030.
Điểm đáng chú ý khác là chính sách không chỉ tập trung vào việc tăng tỷ lệ quỹ BHYT thanh toán mà còn hướng tới mở rộng các hoạt động được hỗ trợ như sàng lọc một số bệnh ung thư, phát hiện viêm gan B, viêm gan C và khám sức khỏe định kỳ.
Nếu được triển khai, đây sẽ là những thay đổi đáng chú ý trong cách tổ chức quyền lợi BHYT, đặc biệt đối với người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật nhẹ và các hộ gia đình có mức sống trung bình.