Mức đóng bảo hiểm y tế có thể được điều chỉnh tăng theo từng giai đoạn trong những năm tới, song song với việc mở rộng phạm vi quyền lợi mà người tham gia được hưởng. Nội dung này đang được Bộ Y tế đưa ra trong dự thảo nghị định về lộ trình tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế.
Theo phương án được đề xuất, mức đóng bảo hiểm y tế sẽ không tăng ngay lên mức 6% mà được thực hiện theo từng bước. Tỷ lệ hiện hành là 4,5% có thể được nâng lên 5,1% từ năm 2027, tiếp tục điều chỉnh lên 5,4% sau đó và hướng tới mức 6% ở giai đoạn tiếp theo.
Dự kiến nghị định mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/4/2027. Riêng một số nội dung liên quan đến khám sức khỏe định kỳ được đề xuất triển khai sớm hơn, từ ngày 1/1/2027.
Mức đóng được điều chỉnh từng bước
Hiện nay, đối với người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế theo quan hệ lao động, tổng mức đóng được xác định bằng 4,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/7/2027, tỷ lệ này sẽ tăng thêm 0,6 điểm phần trăm, lên 5,1%. Một số nhóm đối tượng khác có thể bắt đầu áp dụng mức 5,1% từ ngày 1/7/2028.
Người tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình cũng nằm trong diện được điều chỉnh. Từ ngày 1/1/2028, mức đóng dự kiến được tính bằng 5,1% mức lương cơ sở. Chính sách giảm trừ mức đóng đối với các thành viên cùng tham gia bảo hiểm y tế trong một hộ gia đình vẫn được duy trì.
Sau khoảng ba năm áp dụng mức 5,1%, tỷ lệ đóng sẽ tiếp tục được đề xuất nâng lên 5,4%. Ba năm sau đó, mức đóng có thể tiếp tục tăng lên 6%.
Như vậy, thay vì tăng mạnh trong một thời điểm, phương án đang được xây dựng theo hướng chia thành nhiều giai đoạn. Cách tiếp cận này gắn việc điều chỉnh mức đóng với quá trình mở rộng quyền lợi và khả năng cân đối nguồn lực của quỹ bảo hiểm y tế.
Tăng mức đóng đi cùng mở rộng quyền lợi
Một điểm đáng chú ý của dự thảo là việc tăng mức đóng không được xem xét tách rời với việc mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.
Theo định hướng đề xuất, từ ngày 1/7/2027, quỹ bảo hiểm y tế có thể bắt đầu thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ cho một số nhóm đối tượng. Đây là một trong những nội dung mới được đưa vào lộ trình mở rộng quyền lợi dành cho người tham gia.
Đối với phần chi phí không thuộc phạm vi quỹ bảo hiểm y tế thanh toán và một số trường hợp thuộc diện chính sách, ngân sách nhà nước sẽ tiếp tục đảm bảo theo quy định.
Mức hỗ trợ tối đa dự kiến được xác định bằng 15% mức lương cơ sở. Nếu lấy mức lương cơ sở hiện tại là 2,53 triệu đồng làm căn cứ tính toán, số tiền tương ứng khoảng 380.000 đồng.
Việc đưa khám sức khỏe định kỳ vào phạm vi quyền lợi dự kiến cho thấy định hướng chuyển từ việc tập trung chi trả khi người dân đã mắc bệnh sang tăng cường các hoạt động chăm sóc và phát hiện vấn đề sức khỏe sớm.
Vì sao cần điều chỉnh mức đóng?
Theo phương án xây dựng chính sách, việc tăng tỷ lệ đóng nhằm tạo thêm nguồn lực cho quỹ bảo hiểm y tế, qua đó đáp ứng yêu cầu mở rộng quyền lợi cho người tham gia.
Khi phạm vi dịch vụ được bảo hiểm thanh toán ngày càng lớn, nhu cầu sử dụng quỹ cũng tăng theo. Việc điều chỉnh mức đóng theo từng giai đoạn được đặt trong mục tiêu bảo đảm nguồn lực tài chính và duy trì sự cân đối, ổn định của quỹ trong dài hạn.
Lộ trình được đề xuất cũng cho phép các nhóm tham gia có thêm thời gian thích nghi với mức đóng mới. Thay vì chuyển ngay từ 4,5% lên 6%, tỷ lệ sẽ được nâng dần qua các mốc 5,1%, 5,4% rồi 6%.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây mới là nội dung trong dự thảo. Các mức đóng, thời điểm áp dụng cũng như phạm vi quyền lợi cuối cùng còn phụ thuộc vào quá trình xây dựng, lấy ý kiến và ban hành văn bản chính thức.
Nếu được thông qua theo phương án đang đề xuất, chính sách mới sẽ tạo ra một lộ trình tương đối dài cho việc điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế, đồng thời mở rộng thêm các quyền lợi mà người tham gia có thể tiếp cận trong quá trình chăm sóc sức khỏe.