Người mắc bệnh quai bị có thể ăn thịt bò nếu không có dị ứng hoặc chống chỉ định riêng. Thịt bò là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng một số vi chất như sắt, kẽm và vitamin nhóm B, góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong thời gian cơ thể phục hồi sau nhiễm virus.
Tuy nhiên, khi bị quai bị, người bệnh thường xuất hiện tình trạng sưng đau tuyến mang tai, đau vùng hàm và khó nhai nuốt. Vì vậy, vấn đề quan trọng không phải là phải kiêng hoàn toàn thịt bò mà là lựa chọn cách chế biến phù hợp để hạn chế kích thích vùng tuyến nước bọt đang viêm.
Giá trị dinh dưỡng của thịt bò đối với người bị quai bị
Thịt bò chứa hàm lượng protein tương đối cao, cung cấp các acid amin cần thiết cho cơ thể. Protein tham gia vào quá trình duy trì và phục hồi các mô, đồng thời góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong giai đoạn mắc bệnh.
Bên cạnh đó, thịt bò còn cung cấp sắt, kẽm và vitamin nhóm B. Sắt cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu, trong khi kẽm tham gia vào nhiều hoạt động của hệ miễn dịch và quá trình chuyển hóa. Vitamin nhóm B có vai trò trong chuyển hóa năng lượng và duy trì hoạt động bình thường của hệ thần kinh.
Do đó, nếu người bệnh vẫn ăn uống được, thịt bò có thể được sử dụng như một phần của chế độ ăn đa dạng, thay vì phải loại bỏ khỏi thực đơn chỉ vì mắc quai bị.
Người bị quai bị nên ăn thịt bò như thế nào?
Mặc dù có thể ăn thịt bò, người bệnh nên chú ý đến độ mềm của thức ăn, đặc biệt trong thời gian tuyến mang tai còn sưng đau.
Ưu tiên thịt bò được nấu mềm
Nên lựa chọn phần thịt mềm, thái nhỏ hoặc xay nhuyễn và nấu chín kỹ. Các món như cháo thịt bò, súp thịt bò hoặc thịt bò hầm mềm thường dễ ăn hơn so với những món có kết cấu dai, khô.
Thức ăn mềm giúp giảm nhu cầu nhai và hạn chế vận động của cơ hàm, từ đó có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn khi ăn.
Hạn chế món thịt bò dai, khô hoặc phải nhai nhiều
Thịt bò nướng, áp chảo quá khô, xào lâu hoặc các món có miếng thịt dai có thể khiến người bệnh phải nhai nhiều. Khi tuyến mang tai đang sưng viêm, hoạt động nhai có thể làm vùng hàm và mang tai đau tăng lên.
Vì vậy, trong giai đoạn cấp, nên ưu tiên những món có độ mềm và độ ẩm phù hợp.
Không nên chế biến quá cay hoặc nhiều gia vị kích thích
Các món thịt bò chứa nhiều ớt, tiêu hoặc gia vị cay có thể gây cảm giác nóng rát, khó chịu ở khoang miệng và họng. Đặc biệt, thực phẩm có vị chua hoặc kích thích tiết nước bọt có thể khiến người bệnh cảm thấy đau hơn khi tuyến nước bọt đang viêm.
Do đó, nên chế biến thịt bò với gia vị vừa phải, tránh các món quá cay, quá chua hoặc có nhiều chất kích thích.
Người bị quai bị cần kiêng những thực phẩm nào?
Quai bị là bệnh nhiễm virus gây viêm tuyến nước bọt, thường gặp nhất là tuyến mang tai. Chế độ ăn trong thời gian mắc bệnh chủ yếu nhằm đảm bảo đủ năng lượng, nước và chất dinh dưỡng, đồng thời hạn chế đau khi nhai nuốt.
Người bệnh có thể cân nhắc hạn chế:
- Thực phẩm chua: chẳng hạn các loại quả quá chua, nước chanh hoặc món ăn có nhiều giấm, vì có thể kích thích tiết nước bọt và làm tăng cảm giác đau ở vùng tuyến mang tai.
- Thức ăn cay, nhiều gia vị: có thể gây kích ứng niêm mạc miệng và họng.
- Thực phẩm cứng, dai hoặc khô: làm tăng hoạt động nhai, chẳng hạn thịt quá dai, đồ ăn chiên cứng hoặc thực phẩm khó nghiền.
- Đồ uống có cồn và chất kích thích: không phù hợp trong thời gian cơ thể đang mắc bệnh và phục hồi.
- Các món quá nhiều dầu mỡ: nếu người bệnh có cảm giác đầy bụng, buồn nôn hoặc tiêu hóa kém thì nên hạn chế.
Không nên tự ý loại bỏ quá nhiều nhóm thực phẩm khỏi khẩu phần nếu không có lý do y khoa cụ thể. Điều quan trọng là xây dựng chế độ ăn cân đối, lựa chọn thức ăn mềm và phù hợp với khả năng ăn uống của người bệnh.
Gợi ý chế độ ăn khi bị quai bị
Trong những ngày tuyến mang tai sưng đau, người bệnh có thể lựa chọn các món mềm, dễ nuốt như cháo, súp, canh, trứng, cá được nấu mềm, rau củ nấu nhừ và các sản phẩm sữa phù hợp nếu dung nạp tốt.
Thịt bò có thể được sử dụng bằng cách xay hoặc băm nhỏ rồi nấu cùng cháo, súp. Người bệnh nên ăn từng lượng vừa phải, chia thành nhiều bữa nếu việc ăn uống gặp khó khăn.
Bên cạnh chế độ ăn, cần chú ý bổ sung đủ nước. Có thể uống nước lọc và các loại thức uống phù hợp, ưu tiên nhiệt độ dễ chịu, tránh đồ uống quá chua hoặc gây kích thích khoang miệng.
Khi nào cần đi khám?
Phần lớn trường hợp quai bị có thể được điều trị hỗ trợ và theo dõi tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Tuy nhiên, bệnh vẫn có khả năng xuất hiện biến chứng.
Người bệnh cần được khám hoặc đánh giá y tế khi có các biểu hiện bất thường như sốt cao kéo dài, đau và sưng tăng lên, nôn nhiều, đau bụng, đau đầu dữ dội, cứng gáy, rối loạn ý thức, đau hoặc sưng tinh hoàn ở nam giới, hoặc tình trạng ăn uống và uống nước khó khăn.
Kết luận
Người bị quai bị có thể ăn thịt bò nếu cơ thể dung nạp tốt và không có chống chỉ định riêng. Thịt bò cung cấp protein cùng nhiều vi chất cần thiết, có thể góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong thời gian mắc bệnh.
Thay vì kiêng thịt bò, người bệnh nên chú trọng cách chế biến: ưu tiên thịt bò nấu mềm, băm hoặc xay nhỏ; hạn chế món dai, khô, cứng và tránh chế biến quá cay hoặc quá chua. Đồng thời, duy trì chế độ ăn đa dạng, đủ nước và phù hợp với mức độ đau khi nhai nuốt sẽ giúp người bệnh đảm bảo dinh dưỡng trong quá trình hồi phục.