Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng gây tử vong rất cao khi người bệnh đã xuất hiện các triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu người dân chủ động bảo vệ vật nuôi, xử trí đúng vết thương và đến cơ sở y tế để được tư vấn, tiêm phòng sau phơi nhiễm càng sớm càng tốt.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại 28/9, Bệnh viện Đa khoa Phú Tân, An Giang khuyến cáo người dân không chủ quan trước các trường hợp bị chó, mèo hoặc động vật có nguy cơ mắc bệnh dại cắn, cào hay làm trầy xước da.
Bệnh dại nguy hiểm như thế nào?
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm do vi-rút dại gây ra. Vi-rút có thể lây từ động vật sang người, phổ biến nhất qua vết cắn. Ngoài ra, nguy cơ phơi nhiễm cũng có thể xảy ra khi nước bọt của động vật mắc hoặc nghi mắc bệnh dại tiếp xúc với vùng da bị tổn thương hoặc niêm mạc.
Chó và mèo là những vật nuôi thường được nhắc đến trong công tác phòng, chống bệnh dại. Vì vậy, việc quản lý vật nuôi, tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ và hạn chế để chó, mèo tiếp xúc không kiểm soát với người là những biện pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ lây truyền bệnh.
Điều đáng lưu ý là khi bệnh dại đã phát bệnh, tiên lượng rất nghiêm trọng và nguy cơ tử vong rất cao. Chính vì vậy, không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Sau một sự cố có nguy cơ phơi nhiễm, việc xử trí vết thương và đánh giá nguy cơ tại cơ sở y tế cần được thực hiện sớm.
Phòng bệnh dại bắt đầu từ việc quản lý chó, mèo
Theo khuyến cáo của Bệnh viện Đa khoa Phú Tân, An Giang, mỗi gia đình nuôi chó, mèo cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh thay vì chỉ xử lý khi xảy ra sự cố.
Một số việc người dân cần thực hiện gồm:
- Tiêm vắc xin phòng bệnh dại đầy đủ cho chó, mèo theo quy định.
- Không để chó, mèo tự do chạy rông ngoài khu vực quản lý.
- Khi đưa chó, mèo đến nơi công cộng cần có biện pháp bảo đảm an toàn, hạn chế nguy cơ gây thương tích cho người khác.
- Không trêu chọc, đánh đuổi hoặc cố tình tiếp cận chó, mèo có biểu hiện bất thường.
- Không tự ý mua bán, vận chuyển hoặc giết mổ động vật nghi mắc bệnh dại.
- Khi phát hiện chó, mèo có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh dại, cần thông báo cho chính quyền hoặc cơ quan thú y để được hướng dẫn xử lý.
- Hướng dẫn trẻ em cách tiếp xúc an toàn với chó, mèo, đặc biệt không đến gần động vật đang ăn, đang nuôi con hoặc có biểu hiện hung dữ bất thường.
Việc tiêm phòng cho vật nuôi không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của chó, mèo mà còn góp phần tạo hàng rào phòng bệnh cho cả gia đình và cộng đồng.
Bị chó, mèo cắn hoặc cào: cần làm gì ngay?
Một trong những sai lầm thường gặp là xem nhẹ những vết cắn, cào nhỏ hoặc cho rằng chỉ cần theo dõi con vật tại nhà. Với bệnh dại, cách xử trí ban đầu có ý nghĩa rất quan trọng.
Ngay sau khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào, người dân cần:
1. Rửa vết thương thật kỹ
Đưa vùng bị thương dưới vòi nước sạch và rửa kỹ bằng xà phòng trong khoảng 15 phút. Đây là bước sơ cứu quan trọng nhằm làm sạch và giảm lượng vi-rút có thể tồn tại tại vùng tổn thương.
Nếu có dung dịch sát khuẩn phù hợp, có thể sử dụng sau khi rửa sạch vết thương.
2. Không tự đắp thuốc hoặc các chất lên vết thương
Người bị cắn không nên tự ý đắp lá cây, thuốc nam, hóa chất hoặc các chất chưa được kiểm chứng lên vết thương. Những cách xử trí không phù hợp có thể làm tổn thương thêm vùng da và khiến việc đánh giá, chăm sóc vết thương sau đó trở nên khó khăn.
3. Đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt
Sau khi sơ cứu, người bị phơi nhiễm cần đến cơ sở y tế để nhân viên y tế đánh giá mức độ nguy cơ và tư vấn biện pháp dự phòng bệnh dại.
Tùy thuộc vào tình trạng phơi nhiễm, vị trí và mức độ tổn thương cùng những yếu tố liên quan đến con vật gây thương tích, nhân viên y tế có thể chỉ định các biện pháp dự phòng phù hợp, bao gồm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại khi có chỉ định.
Không nên tự quyết định bỏ qua tiêm phòng chỉ vì vết thương nhỏ hoặc con vật vẫn đang sống bình thường tại thời điểm xảy ra sự cố.
Có nên chờ theo dõi con vật rồi mới đi tiêm?
Đây là vấn đề nhiều người quan tâm sau khi bị chó hoặc mèo cắn.
Theo hướng dẫn truyền thông phòng, chống bệnh dại, người dân không nên trì hoãn việc đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ chỉ vì muốn chờ xem con vật có biểu hiện bệnh hay không.
Nếu con vật gây thương tích có thể được theo dõi, việc theo dõi cần thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Người dân không nên tự bắt, đánh đập, giết hoặc xử lý động vật nghi mắc bệnh dại.
Quan trọng nhất là người bị phơi nhiễm phải được đánh giá y tế càng sớm càng tốt để không bỏ lỡ thời điểm dự phòng cần thiết.
Những tình huống không nên chủ quan
Người dân cần đặc biệt lưu ý khi:
- Bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn.
- Bị cào gây trầy xước da.
- Nước bọt của động vật nghi mắc bệnh tiếp xúc với vùng da đang có vết thương.
- Nước bọt tiếp xúc với niêm mạc.
- Không xác định được tình trạng tiêm phòng của vật nuôi.
- Động vật có biểu hiện bất thường như thay đổi hành vi, hung dữ khác thường hoặc có dấu hiệu nghi ngờ bệnh dại.
- Vết thương nằm ở những vị trí nhạy cảm hoặc bị tổn thương nhiều.
Trong những trường hợp này, người dân không nên tự đánh giá rằng nguy cơ thấp mà cần đến cơ sở y tế để được nhân viên y tế tư vấn.
Bệnh viện Đa khoa Phú Tân, An Giang khuyến cáo người dân chủ động bảo vệ sức khỏe
Bệnh viện Đa khoa Phú Tân, An Giang là cơ sở khám chữa bệnh công lập trực thuộc Sở Y tế An Giang, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân trên địa bàn Phú Tân và khu vực lân cận. Bệnh viện có hoạt động tiếp nhận khám chữa bệnh và cấp cứu, trong đó cấp cứu được công bố hoạt động 24/24.
Trong phòng, chống bệnh dại, mỗi người dân cần chủ động từ khâu phòng bệnh cho vật nuôi đến xử trí khi xảy ra phơi nhiễm. Đặc biệt, không nên xem nhẹ những vết cắn hoặc cào của chó, mèo và không nên trì hoãn việc đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ.
Phòng bệnh dại không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự phối hợp của từng gia đình, người nuôi động vật, cộng đồng và cơ quan chuyên môn.
Khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào hoặc gây phơi nhiễm, hãy rửa vết thương ngay, sát khuẩn phù hợp và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được tư vấn biện pháp dự phòng. Chủ động xử trí đúng cách là bước quan trọng để bảo vệ bản thân và gia đình trước căn bệnh đặc biệt nguy hiểm này.